gałąź dynastii Rurykowiczów wywodząca się od Jarosława Światosławowicza, syna Światosława II i wnuka Jarosława I Mądrego. Linia ta od XI do XVI wieku władała księstwami muromskim i riazańskim, tworząc jeden z najbardziej odrębnych i peryferyjnych odłamów rodu Rurykowiczów.
Jarosławicze muromsko‑riazańscy odegrali kluczową rolę w procesie kolonizacji i umacniania władzy ruskiej na pograniczu ugrofińskim i mordwińskim, a ich księstwa stały się ważnymi ośrodkami wschodniej ekspansji Rusi. Prowadzili intensywną kolonizację i chrystianizację ludów ugrofińskich, rywalizowali z Monomachowiczami o wpływy w regionie, utrzymywali kontakty handlowe i militarne z Bułgarią Wołżańską, tworzyli lokalne struktury władzy, często niezależne od centrum w Kijowie a później od Włodzimierza nad Klaźmą.
Dzięki temu w XII wieku księstwo riazańskie i muromskie stało się jednym z najważniejszych ośrodków wschodniej Rusi, choć ich rozwój został zahamowany przez najazd mongolski w 1237/1238 r.
Synowie i wnukowie Jarosława Światosławowicza podzielili między siebie ziemie muromsko‑riazańskie, tworząc kilka bocznych linii. Riazaniem władali ostatni przedstawiciele tej gałęzi Rurykowiczów – Iwan Wasiljewicz (zm. 1500) i jego syn Iwan Iwanowicz. Ten ostatni posiadał już jedynie niewielką część ziemi riazańskiej, ponieważ jego stryj Fiodor w 1503 r. zapisał swoje dobra Iwanowi III Srogiemu, wielkiemu księciu moskiewskiemu.
Podejrzany o kontakty z Tatarami krymskimi, Iwan Iwanowicz został wezwany do Moskwy i uwięziony w 1520 r. Wraz z jego pojmaniem Księstwo Riazańskie przestało istnieć. W 1521 r. zostało włączone do Wielkiego Księstwa Moskiewskiego i odtąd rządzone przez namiestników moskiewskich.
Iwan Iwanowicz zdołał uciec na Litwę, gdzie otrzymał od Zygmunta I Starego miasto Stokliszki jako dożywotnią własność. Zmarł na Litwie w 1533 lub 1534 r., kończąc dzieje Jarosławiczów muromsko‑riazańskich.
« Back to Glossary Index