Dawidowicze – młodsza linia książąt ruskich z dynastii Rurykowiczów, wywodząca się od Dawida Światosławowicza (zm. 1123 r.), wnuka Jarosława I Mądrego. W pierwszej połowie XII wieku należeli – obok Olegowiczów – do głównych sił politycznych na ziemi czernihowsko-siewierskiej.
Geneza i ukształtowanie linii
Wyodrębnienie się Dawidowiczów jako samodzielnej linii dynastycznej wiąże się ze zjazdem książąt w Lubeczu, w wyniku którego Dawid Światosławowicz objął księstwo czernihowskie.
Określenie „Dawidowicze” jako nazwa grupy dynastycznej pojawia się dopiero pod rokiem 1142. W praktyce termin ten w źródłach odnosił się przede wszystkim do braci Izjasława III Dawidowicza i Włodzimierza Dawidowicza.
Pozycja polityczna
W pierwszej połowie XII wieku Dawidowicze ustępowali znaczeniem na ziemi czernihowsko-siewierskiej jedynie Olegowiczom, wywodzącym się od Olega Światosławowicza. Rywalizacja między obiema liniami stanowiła jeden z istotnych elementów układu sił na południowej Rusi.
Udział w walkach o Kijów
Po śmierci Wsiewołoda II Olegowicza w 1146 r. i usunięciu z Kijowa jego brata, Igora II Olegowicza, Dawidowicze podjęli próbę rozszerzenia swoich wpływów, zgłaszając pretensje do Nowogrodu Siewierskiego.
W latach 1146–1151 byli początkowo sojusznikami Izjasław II Pantelejmona, pozostającego w konflikcie z Olegowiczami. Ich polityka cechowała się jednak zmiennością: w 1147 r. uznali zwierzchnictwo Światosław Olegowicz, by rok później ponownie podporządkować się Izjasławowi II.
W trakcie walk z Jerzym Dołgorukim doszło do rozłamu w obrębie rodu: Włodzimierz Dawidowicz skłaniał się ku jego obozowi, podczas gdy Izjasław III pozostawał związany z Izjasławem II Pantelejmonem. Po zwycięstwie Izjasława II w 1151 r. Włodzimierz poległ, a Izjasław III umocnił swoją pozycję, obejmując Czernihów.
Epizody kijowskie
Po śmierci Izjasława II Pantelejmona w 1154 r. Izjasław III Dawidowicz został powołany na tron kijowski. Jego rządy były jednak krótkotrwałe – w 1155 r. został wyparty przez Jerzego Dołgorukiego.
Po śmierci Jerzego w 1157 r. Izjasław III ponownie objął Kijów, lecz w wyniku konfliktu z koalicją książąt, w tym Jarosławem Ośmiomysłem, został pokonany i wkrótce zmarł wskutek odniesionych ran.
Upadek i wygaśnięcie linii
Ostatnim męskim przedstawicielem rodu był Światosław Włodzimierzowicz, książę wszczyżycki. Nie odegrał on istotnej roli w walkach o Czernihów, a wraz z jego śmiercią w 1167 r. linia Dawidowiczów wygasła.
Ich posiadłości, w tym Wszczyż, zostały przejęte przez Olegowiczów, co przyczyniło się do umocnienia dominacji tej linii na ziemi czernihowsko-siewierskiej.
« Back to Glossary Index