historyczne określenie wolnych, niemuzułmańskich mieszkańców państw islamskich, objętych statusem ochronnym zwanym dhimmah („umowa”, „odpowiedzialność”, „ochrona”). Status ten gwarantował im bezpieczeństwo osobiste, prawo do posiadania mienia oraz ograniczoną wolność religijną, pod warunkiem uznania zwierzchnictwa muzułmańskiego i spełnienia określonych obowiązków.
Do podstawowych obowiązków dhimmi należało płacenie podatku pogłównego (dżizja) oraz przestrzeganie przepisów prawa islamskiego w zakresie dotyczącym niemuzułmanów. W zamian byli zwolnieni ze służby wojskowej, a państwo muzułmańskie zobowiązywało się do ich ochrony.
Początkowo status dhimmi przysługiwał wyłącznie „Ludowi Księgi” – chrześcijanom, żydom i sabejczykom – lecz z czasem rozszerzono go również na inne religie, m.in.. zaratusztrian, hindusów, buddystów i sikhów, zależnie od regionu i epoki.
Dhimmi mogli praktykować swoją religię i posiadać własne świątynie, choć często obowiązywały ich ograniczenia, takie jak zakaz budowy nowych miejsc kultu, zakaz publicznego manifestowania religii czy obowiązek odróżniania się ubiorem od muzułmanów. System ten funkcjonował od VII wieku aż po czasy nowożytne, szczególnie w kalifatach Umajjadów i Abbasydów oraz w Imperium Osmańskim.
« Back to Glossary Index